Giai đoạn 1975-1985 | Nhà hát kịch Hà Nội

Giai đoạn 1975-1985

III. GIAI ĐOẠN 1975- 1985

     Giữa năm 1976, Đoàn dựng “Hoa và cỏ dại” của tác giả kiêm đạo diễn Doãn Hoàng Giang, NS Hoàng Quân Tạo trợ lý đạo diễn, âm nhạc Đàm Linh, họa sĩ Doãn Châu thiết kế mỹ thuật. Chuyện kịch ngợi ca những thanh niên dám dấn thân đến những vùng núi xa xôi để làm ra của cải vật chất cho đất nước, họ quyết trở thành những bông hoa đẹp cống hiến cho đời. Như vai Hoàng do NS Quốc Toàn đóng, Tâm do NS Kim Xuyến thể hiện, Kiên do NS Trần Ngọc Hạnh đảm nhiệm. Trái lại, chuyện kịch phê phán những kẻ trây lười, cơ hội, làm ăn dối trá, đục khoét của công như vai Xuân (NS Yên Sơn đóng), Bường ( NS Trịnh Mai đóng), Trùm phe do NS Trần Vân đóng, Thần Ngủ (NS Trần Kiếm đóng), Dự quan liêu thích nghe nịnh do NS Ngọc Châu đóng. Tiết mục được giới khán giả trẻ cổ vũ nồng nhiệt. Các báo đăng tin với nhiều nhận xét xác đáng. Vở “Hoa và cỏ dại” cùng với vở “Bão táp” mấy năm liền phục vụ các tầng lớp khán giả Thủ đô cũng như các tỉnh bạn.

HoavacoCảnh trong vở “Hoa cỏ dại”

     Năm 1977 Đoàn bắt tay dựng vở: “Đại uý XophaNop (tức những người Nga)” tác giả Si-Mo-Nop (Liên Xô). Tiết mục do NS Dương Ngọc Đức làm đạo diễn, NS Hoàng Quân Tạo trợ lý đạo diễn, Nhạc sỹ Trọng Bằng viết nhạc, Hoạ sỹ Bùi Huy Hiếu thiết kế mỹ thuật. Vở diễn ra mắt vào dịp Quốc khánh được đông đảo khán giả đón xem và cổ vũ nồng nhiệt. Báo chí cho đây là “bước tiến quan trọng của Đoàn Kịch Hà Nội” Vai chính đầu tiên trong đời nghệ sỹ Nhật Đức là XophaNop một nhân vật nghiêm túc trong quân kỷ nhưng đầy tình nghĩa và chan chứa yêu thương với cấp dưới của mình. NS Thanh Tú vai Valia càng nổi lên sinh động… một cô gái hồn nhiên yêu đời, trưởng thành trong chiến đấu, sẵn sàng nhận nhiệm vụ nguy hiểm…Mỗi khi nhân vật xuất hiện sân khấu như sáng hơn lên, tươi mát và gợi cảm, cuốn hút người xem. Cũng như vai Gloloba của NS Quốc Toàn không kém sáng tạo, một sỹ quan dũng cảm, lạc quan mà từng cử chỉ câu hát, lời nói, ở mỗi tình huống đều bộc lộ rõ tính cách riêng của nhân vật, gây ấn tượng mạnh cho người xem. vở diễn Đại uý Xô-pha-Nốp chào mừng kỷ niệm 60 năm cách mạng tháng 10 như bó hoa tươi thắm tượng trưng cho tình hữu nghị Việt Nam-  Liên Xô.

Daiuy Cảnh trong vở “Đại uý Xô-pha-Nốp”

     Năm 1978 đoàn dựng vở “Kỷ niệm những ngày nghiệt ngã” kịch bản Hồng Phi, NS Đoàn Bá đạo diễn. Vở “Kỷ niệm những ngày nghiệt ngã” đề cao hình mẫu con người mới, tính cách người trí thức mới trong môi trường lao động XHCN. Được đông đảo khán giả ca ngợi và là tiết mục thường trực của đoàn suốt mấy năm sau đó.

nhungngaynghietngaCảnh trong vở “Kỷ niệm những ngày nghiệt ngã”

     Năm 1978, Đoàn quyết định dựng tác phẩm văn học cổ điển “Âm mưu và tình yêu” của Sinlơ (Đức). Kịch bản vạch trần bản chất thối tha của chế độ phong kiến Châu Âu thế kỷ 18, tố cáo những tội ác ghê tởm của bọn chúa đất, uy quyền bất nhân của tôn giáo, tất cả đều đè nặng lên con người của thời đó. Tác phẩm do NS Nguyễn Đình Nghi dịch và đạo diễn, NS Quốc Toàn trợ lý đạo diễn, nhạc sỹ Đàm Linh viết nhạc, hoạ sỹ Trần Lưu Hậu thiết kế mỹ thuật, các nhân vật chính PhécMynăng do NS Quốc Toàn đóng, DV Đamka vai Lu-i–dơ, NS Trần Kiếm vai tể tướng, NS Thanh Tú vai Minpho, DV Minh Trang vai Sophi, NS Trịnh Mai vai ông già đưa ngọc, NS Nhật Đức vai Mile, NS Đức Lưu vai vợ Mile. Vở kịch ra mắt công chúng được khán giả các tầng lớp đón xem nồng nhiệt.

AmmuuCảnh trong vở “Âm mưu và Tình yêu”

     Từ năm 1976 đồng chí Trần Minh Thái làm Trưởng đoàn, đồng chí Trần Tung và Hoàng Quân Tạo làm Phó trưởng đoàn vẫn duy trì đường hướng trước nay vạch ra và thực hiện. Giữa năm 1978 sở quyết định cử NS Hoàng Quân Tạo đi học đạo diễn bên nước bạn Hungari. Năm 1979 cử NS Vũ Thanh Tú và NS Ngọc Mỹ đi học lớp đạo diễn và mỹ thuật sân khấu tại trường đại học Sân khấu và điện ảnh Việt Nam.

     Cuối năm 1979, Đoàn dựng vở “Cố nhân” của tác giả Xuân Trình. Vở kịch miêu tả cuộc đấu tranh anh dũng bằng nhiều hình thức nhiều cách của nhân dân ta chống giặc bành trướng phương Bắc. Vở do NS Đình Quang đạo diễn, họa sĩ Đường Tài mỹ thuật, công diễn được các tầng lớp khán giả cũng như báo chí khen ngợi.

     Sau tết 1980, NS Hoàng Quân Tạo vừa đi học về với trọng trách Quyền trưởng đoàn chỉ đạo nghệ thuật, Đ/c Trần Tung làm phó trưởng đoàn, Đoàn bắt tay vào dựng vở “Vùng sáng” sau đổi thành “Hà My của tôi”. Tác giả và đạo diễn Doãn Hoàng Giang. Kịch bản viết về quá trình sản xuất, chiến đấu đầy hy sinh gian khổ của tập thể anh chị em công nhân quyết tâm bảo vệ ánh sáng điện cho Hà Nội. NS Ngọc Châu trợ lý đạo diễn, họa sỹ Doãn Châu mỹ thuật, nhạc sỹ Đức Minh âm nhạc, NS Trần Minh biên đạo múa. Hầu hết diễn viên trẻ đều được tham gia thể hiện vai diễn trong vở “Hà My của tôi” hay còn gọi là “Vùng sáng” công diễn được khán giả hoan nghênh và gây dư luận sôi nổi…Năm 1980 đoàn mang vở “Hà My của tôi” hay còn gọi là “Vùng sáng” đi tham dự hội diễn sân khấu Toàn quốc lần 3 tại thành phố Hồ Chí Minh. Vở diễn đã đạt huy chương vàng trên tổng số 38 đơn vị trong cả nước tham gia hội diễn trong 3 đợt. Vùng sáng còn nhận tiếp giải thưởng tập thể diễn viên. Các cá nhân đoạt giải vàng gồm: NS Nhật Đức vai Lâm, NS Trần vân vai Phương, NS Trần Kiếm vai Tùng Đô, Hà My của Minh Trang, vai Hoè bi đát của Ngọc Thắng. Và Hai huy chương bạc vai Cơ của NS Phạm Bằng, vai Chuyện của DV Thu Vân. Sau hội diễn về đoàn còn vinh dự mang vở diễn “Hà My của tôi” vào diễn báo cáo với Trung Ương. Kết thúc đêm diễn, đồng chí Tố Hữu thay mặt Trung Ương lên sân khấu bắt tay và khen ngợi vở diễn cùng các diễn viên của đoàn.

HaMyCảnh trong vở “Hà My của tôi”

     Đầu năm 1981, kỷ niệm 1300 năm thành lập nước Bungari Đoàn dựng tác phẩm “Đêm cuối cùng ở Tây Ban Nha” (Còn gọi là Chặng nghỉ ở làng Arkoiris) tác giả D.Dimocv do NS Dương Viết Bát dịch, NS Dương Ngọc Đức đạo diễn, nhạc sỹ Trọng Bằng âm nhạc, mỹ thuật hoạ sỹ Phùng Huy Bính, NS Kim Dung biên đạo múa, NS Quốc Toàn trợ lý đạo diễn.

     Giữa năm 1981 Đoàn dựng vở “Hoa và Ngần” kịch dài của Nguyễn Đình Thi

HoavaNgan

HoavaNgan2 Cảnh trong vở “Hoa và Ngần”

     Và năm 1982, để chào mừng đại hội Đảng V lại đúng vào dịp đoàn nhận lớp học sinh vừa tốt nghiệp trường nghệ thuật, đoàn dựng đồng thời 02 vở dài. “Bản tình ca màu xanh” và “Cô gái đội mũ nồi xám”. Với ý định đưa dần dàn diễn viên trẻ đảm nhận các vai chính nhưng vẫn có sự đan xen với lớp diễn viên cốt cán trước –nay. “Bản tình ca màu xanh” tác giả Thanh Hương. (Đề tài nông thôn nhưng nhấn mạnh việc đưa khoa học kỹ thuật vào cây trồng, ngợi ca những sinh viên mới ra trường nhưng mạnh dạn trong suy nghĩ và hành động theo hướng tích cực… với những ước mơ hoài bão…Chấp nhận những thử thách khắc nghịêt của “Vùng xoáy” cuộc đời để rồi trưởng thành). Đạo diễn Doãn Hoàng Giang, âm nhạc Đức Minh, Nguyễn Phiến mỹ thuật. Bảng phân vai các nghệ sỹ: Tùng do NS Trần Vân, Mai do NS Thu Hương, Kiên do NS Hồng Sơn, Tuyết do DV Thuỳ Linh. Thiết do NS Tiến Đạt, viện trưởng do NS Trần Ngọc Hạnh, cô nuôi do DV Kim Chung…

BantinhcaCảnh trong vở “Bản tình ca màu xanh”

Bantinhca2Cảnh trong vở “Bản tình ca màu xanh”

     Vở công diễn được khán giả hoan nghênh – chào đón. “Cô gái đội mũ nồi xám” tác giả Lưu Quang Vũ “Đi vào nỗi băn khoăn của lớp trẻ là nên sống thế nào để đạt được hạnh phúc chân chính”. Tiết mục do NS Nguyễn Đình Nghi đạo diễn, Mỹ thuật do hoạ sỹ Phùng Huy Bính, âm nhạc của nhạc sỹ Đàm Linh. Các nhân vật chính: DV Minh Trang và DV Đam Ka vai Châm, NS Hoàng Dũng vai Nhật, NS Quốc Toàn vai Đát, NS Trần Hạnh vai Thành, NS Trần Kiếm vai Tích Hiêu, NS Minh Vượng vai bà… “Cô Gái đội mũ nồi xám” công diễn được khán giả thích thú gây dư luận sôi nổi về tính chân thật của chuyện kịch qua nhân vật chủ chốt. Tiết mục tham gia liên hoan những vở sân khấu đề tài hiện đại chào mừng đại hội Đảng V đã đoạt giải xuất sắc.

cogaidoimunoixam Cảnh trong vở “Cô gái đội mũ nồi xám”.

     Tháng tư năm 1982 Đoàn vào thành phố Hồ Chí Minh biểu diễn nhân dịp kỷ niệm ngày 30/4 với 03 vở là: “Đêm cuối cùng ở Tây Ban Nha”, “Bản tình ca màu xanh”, “Cô gái đội mũ nồi xám”, cũng giống như 2 lần trước, chương trình kịch mục của đoàn được cán bộ và nhân dân cũng như chính giới hưởng ứng nồng nhiệt. Báo chí không chỉ khen  ngợi lớp diễn viên từng chinh phục các tầng lớp khán giả thành phố mà còn dành nhiều lời khen cho lớp diễn viên trẻ kế tiếp. Khẳng định sự trưởng thành nhanh trên sân khấu như: DV Đam Ka, Minh Trang, Hoàng Dũng… Hơn thế các tiết mục của đoàn còn đựơc các đồng chí lãnh đạo của Thành uỷ, UBND, UBND thành phố và Sở văn hoá thông tin thành phố HCM khen ngợi và quan tâm ân cần – chu đáo về mọi mặt.

nguyenvanlinh(Ảnh đồng chí Nguyễn Văn Linh Bí thư thành uỷ chụp chung với đoàn)

     Đồng thời với việc đoàn tập vở “Thung lũng tình yêu” và “Người đàn bà sau tấm cửa xanh” (Kịch Liên Xô). Tiết mục do NS Tạ Xuyên đạo diễn, hoạ sỹ Lê Huy Quang làm mỹ thuật, nhạc chọn. Các vai chính do các nghệ sỹ – diễn viên Minh Trang, Trần Hạnh, Quốc Toàn, Nhật Đức, Trần Vân, Hoàng Cúc đảm nhận. Cả hai vở: “Thung lũng tình yêu” và “Người đàn bà sau tấm cửa xanh” ra mắt chào mừng tháng văn hoá Việt – Xô được khán giả Thủ Đô đón xem náo nức.

     Năm 1983 trong tình hình sân khấu cả nước còn hết sức khó khăn, lãnh đạo Sở Văn hoá quyết định trao vào tay lớp trẻ phụ trách… Với hy vọng “Sự đổi mới mang lại hiệu quả hơn”. Đồng chí Quốc Toàn và đồng chí Ngọc Mỹ làm phó trưởng đoàn. Có thể nói “Thung lũng tình yêu” và “Người đàn bà sau tấm cửa xanh” là thành quả của ê kíp lãnh đạo mới.

     Cuối năm 1983 Đoàn đưa vào sàn tập vở: “Bình minh đó, trái tim anh” của tác giả Tất Đạt, đạo diễn Xuân Đàm, hoạ sỹ Doãn Châu mỹ thuật, âm nhạc chọn. Các vai chính trao cho NS Quốc Toàn, NS Trần Vân, Thu Hương, Đức Lưu, Nhật Đức, Đam Ka, Minh Trang, Thùy Linh, Trần Kiếm, Kim Xuyến… Tiết mục ra công diễn đã gây được ấn tượng tốt cho người xem.

     Vừa khi công diễn vở “Bình minh đó, trái tim anh” một ê kíp diễn viên khác của đoàn dựng gối luôn vở “Bóng râm trong ngày nắng” của tác giả Trung Đông. Hoàng Quân Tạo đạo diễn, mỹ thuật Doãn Châu, Vũ Ngọc Quang sáng tác nhạc. Các vai chính: NS Đam Ka vai Phương Thảo, NS Hoàng Dũng vai Tú, NS Hoàng Cúc vai Diệu Hương, NS Trần Vân vai Hoàn, NS Trần Kiếm vai Thư Hồng Sơn cùng các diễn viên Minh Vượng, Chu Hùng, Nguyễn Hùng, Thu Vân tham gia biểu diễn.

     Vở diễn “Bóng râm trong ngày nắng” đề cao những người lao động hết mình dưới “Nắng” để cải tạo thiên nhiên, làm ra của cải cho xã hội, đồng thời lên án những kẻ lấp dưới “Bóng râm” để kiếm chác, chụp lợi cho riêng mình.

Bongram Cảnh trong vở “Bóng râm trong ngày nắng”

     Năm 1984 kỷ niệm 30 năm giải phóng Thủ đô và 38 năm ngày toàn quốc kháng chiến, Đoàn cho ra mắt vở: “Hẹn ngày trở lại” kịch bản Lưu Quang Vũ, đạo diễn Dương Ngọc Đức, mỹ thuật Phùng Huy Bính, âm nhạc Trọng Bằng, trợ lý đạo diễn là NS Thanh Tú và NS Hoàng Quân Tạo. “Vở diễn tái hiện lại không khí lịch sử của Hà Nội những ngày đánh Pháp cúôi năm 1946 đầu năm 1947 mà tiêu biểu là lực lượng ở lại chiến đấu”, những người “Quyết tử cho tổ quốc quyết sinh”. Các nhân vật trong chuyện kịch xuất thân từ nhiều tầng lớp, có tính cách không giống nhau xong tất cả vì lòng yêu nước mà quy tụ thành một khối “Đội cảm tử” như anh cán bộ Chức dũng cảm, kiên cường đánh địch đến hơi thở cuối cùng. Cô An chỉ huy đội nữ tự vệ hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ. Anh sinh viên Trường sẵn sàng hy sinh cho nghĩa cả. “Hẹn ngày trở lại ” là bức tranh hoành tráng về một thời kỳ lịch sử của Hà Nội. Là lẽ sống cao đẹp của những con người Thủ đô trong chiến đấu.

Henngay

Henngay2 Cảnh trong vở “Hẹn ngày trở lại”

     Cuối năm 1984 bộ văn hoá ra thông báo tổ chức hội diễn sân khấu chuyện nghiệp toàn quốc vào năm 1985, Đoàn quyết tâm dựng vở có tên lúc đầu là “Cá nhân và tập thể” sau nhiều lần sửa chữa, nâng cao rồi xin ý kiến chỉ đạo của hội đồng nghệ thuật sở cũng như các ban ngành có liên quan tới đề tài; Ban giám đốc Sở đóng góp ý kiến cho kịch bản, tác giả Lưu Quang Vũ bàn với trưởng đoàn Hoàng Quân Tạo và bắt tay vào sửa chữa kịch bản… cuối cùng đã lấy tên mới là “Tôi và chúng ta” tác giả Lưu Quang Vũ viết về Hoàng Việt sỹ quan công binh ở Trường Sơn thời đánh Mỹ về làm giám đốc xí nghiệp Thắng Lợi, một xí nghiệp bê bối, tồi tệ. Anh phải đấu tranh quyết liệt với những kẻ vô trách nhiệm, làm ăn dựa dẫm và mạnh dạn làm thay đổi… Vượt khuôn khổ nên sau bị “mời” lên công an…Tiết mục do NS Hoàng Quân Tạo đạo diễn, NS Quốc Toàn trợ lý đạo diễn, Ngọc Mỹ mỹ thuật, Phó Đức Phương viết nhạc, với các nghệ sỹ: Trần Vân vai Hoàng Việt, Hoàng Cúc vai Thanh, Hồng Sơn vai Lê Sơn, Minh Trang vai Ngà, Quốc Toàn vai Bộ trưởng, Hoàng Dũng vai Chính, Trần Đức vai Khánh, Đam Ka vai Hường, Trần Kiếm vai Quých, Hồng Hạnh vai Bà Bộng, Lan Hương vai Tuyết “Ruybic”, Trịnh Mai vai ông già gác nghĩa trang, …

Toivachungta

toivachungta

Toivachungta2Cảnh trong vở “Tôi và chúng ta”

     “Tôi và chúng ta” tham gia Hội diễn năm 1985 được ban giám khảo trao tặng Huy Chương Vàng. Những diễn viên xuất sắc trong các vai như NS Trần Vân (vai Hoàng Việt), NS Hoàng Cúc vai Thanh; DV Minh Trang vai Ngà; NS Hoàng Dũng vai Chính đã đoạt huy chương vàng; Các vai như NS Trần Kiếm vai Quýnh, NS Quốc Toàn vai Bộ trưởng, NS Hồng Hạnh vai bà Bộng, NS Lan Hương vai Tuyết “Ruybic” nhận huy chương bạc. Với 13 huy chương vàng và bạc, tiết  mục đã đứng đầu về số giải thưởng trong 59 đơn vị tham gia hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc năm 1985 “Tôi và chúng ta” đưa ra công diễn phục vụ khán giả thành phố Hồ Chí Minh, được đồng bào, các tầng lớp khán giả và báo chí khen ngợi nhiệt liệt, tới mức diễn liền 175 suất trên 1 địa điểm. Báo sự thật (Liên Xô) viết “Tôi và chúng ta – là vở kịch sự xung đột giữa các phương pháp quan liêu với đường lối mới, năng động, mở ra một không gian rộng lớn cho sự sáng tạo của người lao động…”.