Giai đoạn 1965-1975 | Nhà hát kịch Hà Nội

Giai đoạn 1965-1975

      II. GIAI ĐOẠN 1965-1975

      Năm 1965 đội Kịch trong Đoàn văn công nhân dân Hà Nội đã bước sang một trang sử mới, khi được tách ra khỏi Đoàn văn công nhân dân Hà nội để thành lập Đoàn Kịch Nói Hà Nội, đồng chí Phùng Xuân Đường (Nguyên sỹ quan quân đội được cấp trên cử về làm trưởng đoàn). Đoàn cũng xin Bộ cử đạo diễn Trần Hoạt từ đoàn kịch Trung ương về làm chỉ đạo nghệ thuật. Ban lãnh đạo mới lập tức bắt tay vào việc rà soát nhân sự, củng cố – bổ sung lực lượng và đào tạo diễn viên mới. Vở kịch “Đêm tháng bảy” kịch 5 màn tác giả Dương Linh và U Đa, do đạo diễn Trần Hoạt dàn dựng, ra mắt khán giả được khán giả thủ đô và chính giới chào đón hồ hởi. Các báo văn nghệ, Thống Nhất, Nhân Dân nhận xét vở diễn “Đêm tháng bảy” là điểm son đánh dấu bước trưởng thành của đoàn Kịch Hà Nội”. Đáng chú ý là dàn diễn viên như nghệ sỹ Thanh Tú, Hoàng Thanh Giang, Hải Việt, Phạm Bằng, Lê Mai, Hoàng Quân Tạo, Ngân An, Kim Thanh đựơc khán giả và đồng nghiệp khen diễn xuất chân thật, nghiêm túc, có sáng tạo. Hàng chục năm liền vở “Đêm tháng bảy” là tiết mục chủ lực của đoàn. Đoàn đi đến đâu cũng được đồng bào, chiến sỹ hoan nghênh.

1Cảnh trong vở “Đêm tháng 7”

      Ngay trong tháng 7 đoàn dựng tiếp vở “Đồng mía” kịch ba màn của Pako-Anphoxo, phản ánh cuộc sống đen tối, bị áp bức bóc lột tàn tệ của những nông dân da đen tại đồn điền mía bên đất nước Cu Ba thời kỳ trước cách mạng. Tiết mục do NS Trần Hoạt đạo diễn, nhạc sỹ Văn Cao làm nhạc, HS Nguyên Hồng mỹ thuật.

Dong miaCảnh trong vở “Đồng mía”

     Tháng 8 năm 1965, Đế quốc Mỹ cho máy bay ném bom đánh phá Miền Bắc. đứng trước tình hình ấy, đoàn Kịch Hà Nội chia thành hai đội xung kích đội 1 gồm: 14 anh chị em do NS Hoàng Quân Tạo phụ trách, đội hai gồm: 12 người do đồng chí Bá Viên chịu trách nhiệm. Ban lãnh đạo đoàn phát động thi đua xây dựng tíêt mục, chủ yếu là những tiết mục ngắn, gọn, nhẹ nhằm phục vụ kịp thời công cuộc chống Mỹ cứu nước. Chỉ trong một thời gian ngắn đã hoàn thành mấy chương trình gọi chung là những đêm kịch chống Mỹ. Tiếp theo là một loạt vở ngắn do các đồng chí Dương Ngọc Đức, Văn Chi, Hoàng Quân Tạo dàn dựng như: Tay không bắt giặc; Chuỗi hạt kim cương; Cỗ xe nhảy vọt; Một mạng người; Chiếc tạp dề và Người chào hàng; Tay súng dân quân; Đâu có giặc là ta cứ đi; Nhà trẻ; Cây chông thép…Sau đó cả hai đội toả đi biểu diễn phục vụ các đơn vị pháo phòng không, dân quân trực chiến, các nhà máy, xí nghiệp nội – ngoại thành.

     Cuối năm đó đoàn chọn dựng vở “Hà Nội đầu năm 46” tác giả Bùi Nguyên Cát, đạo diễn Trần Hoạt, nhạc sỹ Văn Cao thiết kế mỹ thuật và âm nhạc.

     Các nhân vật chính nghệ sỹ Hoàng Quân Tạo vai Cương; NS Mạnh Sinh vai Ba lái xe; NS Trần Ngọc Hạnh vai ông Phàm; NS Lê Mai vai bà Phàm; NS Thanh Tú vai Phương Liên; NS Khôi Nguyên vai cụ Tú; NS Phạm Bằng vai chủ nhà in Nam Phát; NS Lê Khanh vai Quản lý nhà in; NS Hoàng Thanh Giang vai Lê Phiệt; NS Ngọc Đỉnh vai Tuần Mai, NS Tâm Anh vai Me Tây… Một lần nữa dàn diễn viên trẻ được sự huấn luyện – chỉ dẫn chu đáo, cặn kẽ của đạo diễn Trần Huyền Trân và kế tiếp là đạo diễn Trần Hoạt, các diễn viên vào vai đều rất thành công, tạo ra những nét diễn riêng, nổi bật….

Ha noi dau nam 46Cảnh trong vở “Hà Nội năm 46”

     Cuối năm 1967 Đoàn kịch Hà Nội chấp hành  chỉ thị của Thành uỷ Uỷ ban và Sở vào phục vụ tuyến đầu Vĩnh Linh. Vẫn với hơn hai chục anh chị em được chuẩn bị kỹ lưỡng mọi mặt, lần này đơn vị mang vào hai vở dài là: “Lam Sơn tụ nghia” và “Đêm Tháng bảy” cùng với số tiết mục lẻ đủ loại như: Độc tấu; Song tấu; Hoạt cảnh và vở ngắn. Đoàn phục vụ quan và dân thuộc các xã Vĩnh Tú, Vĩnh Hiền, Vĩnh Chấp, Vĩnh Giang. (Vùng địa đạo của tỉnh Vĩnh Linh) và 1 lần đoàn cử số ít anh chị em ra tận bên này cầu Hiền Lương phục vụ các chiến sỹ làm nhiệm vụ canh giữ thường nhật. Có lần, biểu diễn xong, sắp ra về thì địch câu đại bác tới … Diễn viên nước mắt đầm đìa cùng dân quân địa phương băng bó cho người bị thương, chôn cất người hy sinh.

     Năm1968, giặc Mỹ chấm dứt ném bom vô điều kiện. Miền Bắc tiếp tục khôi phục phát triển kinh tế, tăng cường và chi vịên người và của cho cách mạng Miền Nam. Đoàn lập tức chọn dựng “Tiền tuyến gọi” kịch 3 màn của tác giả Trần Quán Anh. Kịch bản nói về sự đấu tranh trong giới y học, giữa các giáo sư, bác sỹ với mối liên hệ từ lý thuyết đến thực hành , từ phòng thí nghiệm đến thực tế phẫu thuật ngoài chiến trường.Tiết mục do đạo diễn Dương Ngọc Đức dàn dựng, Phùng Huy Bính thiết kế mỹ thuật, Tô Hải viết nhạc. Diễn viên Hoàng Thanh Giang đóng vai giáo sư, DV Thanh Tú đóng Hương Giang, DV Phạm Bằng vai Lê huy, DV Trần Ngọc Hạnh đảm nhận vai Vũ Khiêm, DV Quốc Toàn đóng Tôn “Phệnh”, DV Nhật Đức đóng vai Bảng “Nhạc”, DV Kim Thanh đóng Vân, DV Thu An vai bà cụ, DV Trịnh Mai vai Nam Trung Niên,DV Viên vai Bính, DV Bình Hải vai Đức.

2Cảnh trong vở “Tiền tuyến gọi”

     Giữa năm 1969 đoàn dựng vở “Thử lửa” kịch 4 màn của tác giả Hội Vũ, kịch viết về đội thanh niên xung phong của Hà Nội làm nhiệm vụ thông suốt việc đi lại của nhân dân hai bên bờ Sông Hồng trong những ngày chống Mỹ, đoàn mời đạo diễn Ngọc Phương, hoạ  sỹ Phùng Huy Bính, nhạc  sỹ Đỗ Dũng, ánh sáng Việt Hồ. “Thử lửa” công diễn được đông đảo khán giả, đặc biệt là bộ đội và thanh niên đón chào nồng nhiệt. Trong đó những nhân vật của các nghệ  sỹ Ngân An, Quốc Toàn, Ngọc Châu, Kim Thanh, Nhật Đức, Hải Việt, Quang Trung, Thu Hà, Thu An, Lê Mai, Trịnh Mai, Ngọc Tuyết đều có những đóng góp xứng đáng vào thành công của vở diễn.

Thu lua Cảnh trong vở “Thử lửa”

     Thiết thực kỷ niệm 40 năm ngày thành lập Đảng. Hội diễn Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc năm 1970 được tổ chức làm 3 đợt tại Vinh, Nam Định, Hải Phòng, hội tụ 52 đơn vị nghệ thuật đủ thể loại: Tuồng, Chèo, Cải lương, Kịch nói, Dân ca. Đoàn Kịch Hà Nội mang vở “Tiền tuyến gọi” đi tham gia hội diễn và tiết mục đã đạt huy chương vàng, tiết mục còn mang về 7 huy chương vàng cá nhân gồm: Tác giả Trần Quán Anh, đạo diễn Dương Ngọc Đức, hoạ sỹ Phùng Huy Bính, nhạc sỹ Tô Hải, và các vai diễn: Giáo sư của Hoàng Thanh Giang, Vũ Khiêm của Trần Ngọc Hạnh, Hương Giang của Thanh Tú cùng 5 huy chương bạc cho các vai: Lê Huy của Phạm Bằng, Tôn “Phệnh”của Quốc Toàn, bà cụ của Thu An, Nam Trung Niên của Trịnh Mai và Vân của Đức Lưu.

     Cuối năm 1970 đoàn dựng vở “Người giám khảo cúôi cùng”. Tác giả Lê Nhị Hà, Đạo diễn Lộng Chương.

Nguoi giam khao cuoi cungCảnh trong vở “Người giám khảo cuối cùng”

     Năm 1971 để chào mừng 3 ngày lễ lớn 19/12, 20/12, 22/12 đồng thời chào mừng kỷ niệm lần thứ 54 cách mạng tháng 10 Nga đoàn dựng thử nghiệm kịch bản nước ngoài quy mô… vừa là để thử sức vừa là giúp cho các nghệ sỹ rèn luyện nâng cao khả năng diễn xuất của mỗi người bằng vở: “Đội cận vệ thanh niên” kịch Liên Xô. Tác giả: G.GRATCOP theo tiểu thuyết cùng tên của Pha-Đê-Ep do Nguyễn Vân dịch. Đoàn mời đạo diễn Đoàn Bá dàn dựng cùng 2 trợ lý là: Hoàng Quân Tạo và Phạm Bằng. Nguyễn Hồng thiết kế mỹ thuật, Đàm Linh sáng tác nhạc và dàn nhạc ca – múa Hà Nội diễn tấu, Lý Trọng Hưng chỉ huy, biên đạo múa Đoàn Long, Ánh sáng Việt Hồ.

Doi thanh nien can veCảnh trong vở “Đội cận vệ thanh niên”

     Đầu năm 1972, đoàn dựng vở: “Từ Trường Sơn” kịch 8 cảnh của Tất Đạt, tiết mục do Huỳnh Nga dàn dựng, nhạc sỹ Văn Cao viết nhạc và trang trí. Giữa năm đó đoàn dựng tiếp “Con tôi cả” tác giả Ac- Tơ- Miler (Tác giả Mỹ tiến bộ). Tác phẩm do đạo diễn Vũ Đình Phòng dịch và dàn dựng, nhạc sỹ Cao Việt Bách viết nhạc, hoạ sỹ Phùng Huy Bính trang trí, nghệ sỹ ánh sáng Việt Hồ.

con toi caCảnh trong vở “Con tôi cả”

     Giữa năm 1973 đoàn dựng vở Tamia, kịch 5 màn của Ácburop (Liên Xô) Huỳnh Nga đạo diễn, hai phó đạo diễn là NS Hoàng Quân Tạo và NS phạm Bằng, nhạc sỹ Văn Cao phụ trách mỹ thuật và chọn nhạc

TaniaCảnh trong vở “Tamia”

     Trong năm 1974 kỷ niệm 20 năm ngày giải phóng Thủ đô đoàn chọn dựng “Ngôi sao ban ngày” tác giả Thanh Hương, đạo diễn Trường Nhiên, Hoàng Quân Tạo trợ lý đạo diễn , mỹ thuật Lương Đống, Hoàng Vân âm nhạc, ánh sáng Trần Tung.

Ngoi sao ban ngayCảnh trong vở “Ngôi sao ban ngày”

     Đầu năm 1975 đoàn dựng “Bão táp” kịch 5 màn của Tô Hoài và Nguyễn Bắc, đạo diễn Đoàn Bá, Hoàng Quân Tạo trợ lý, Ngọc Mỹ làm trang trí, Trần Tung ánh sáng. Các vai chính NS Hoàng Quân Tạo, Quốc Toàn, Nhật Đức, Trịnh Mai, Lê Mai, Kim xuyến, Thanh Tú, Tạ An, Thu Hà…

Bao tap Cảnh trong vở “Bão táp”

     Có thể nói trong suốt giai đoạn từ 1965 – 1975 đoàn Kịch Hà Nội thực sự trải qua chặng đường dài 11 năm gian nan, thử thách, xong ai cũng nhận thấy mình đã trửơng thành hơn lên. Bộ máy lãnh đạo đoàn cũng dày dặn kinh nghiệm hơn lên. Qua 12 vở dài và gần 20 vở ngắn. Khá đa dạng về đề tài từ chiến tranh cách mạng đến xây dựng và bảo vệ Miền Bắc xã hội chủ nghĩa.Cả những đề tài kịch nước ngoài còn hết sức mới mẻ đối với sân khấu nước nhà. Nhưng tất cả đều thành công hơn sự mong đợi. điều quan trọng hơn nữa là khán giả đã biết đến và thân quen với các nghệ sỹ – diễn viên thông qua các nhân vật mà các nghệ sỹ thể hiện trên sân khấu như: Trần Ngọc Hạnh, Hoàng Quân Tạo, Trịnh Mai, Lê Mai, Hoàng Thanh Giang, Phạm Bằng, Thu An, Thu Hà, Kim Xuyến, Ngân An, Thanh Tú, Tạ Am, Quốc Toàn, Nhật Đức…Tạo tiền đề để đoàn Kịch Hà Nội bước sang một giai đoạn với những khát vọng mới, trọng trách mới của Đoàn Kịch Thủ đô.